Piri Reis'in Şifresi

Geçenlerde adını hatırlamadığım bir türk televizyonunda rastladım: Genç ve ateşli bir delikanlı, yedi sene Piri Reis üzerinde araştırma yapmış. Bütün arşivlere girip çıkış, herşeyi incelemiş ve sonunda Piri Reis'in haritasının tüm gizemlerine vakıf olmuş. Anlattığı şeyler çok ilginç. Kitabının içeriği de hayli zengin gözüküyor ama yayıncının işgüzarlığı mıdır nedir (Ben öyle olduğunu düşündüm en azından. Şahsen o kadar emek verdiğim bir çalışmaya bu ismi vermezdim) kitabın ismi çok ucuz: Piri Reis Haritası'nın Şifresi.

Metin Soylu, kitabında çok ilginç iddialara yer vermiş. Üstalik iddialarının yarısını da senaryosunu yazdığı filme sakladığını söylüyor. Kitap şimdiden içerdiği iddialar nedeniyle heyecanlı bir tartışma dalgası oluşturmuşa benziyor. Kitabın içeriğini beğenenler de var, yerin dibine sokanlar da...

Biz tartışma işini ustalarına bırakıp, kitaptaki ilginç iddialardan bazılarına göz atalım:

• Şanlı Osmanlı denizcisi Kemal Reis'in yeğeni Piri Reis 1465-1470 yılları arasında Gelibolu'da doğdu, asıl adı Muhiddin Piri'dir. 1554'te Mısır'da başı kesilerek idam edildi.
• Haritayı 1513 yılında, muharrem ayı 9 Mart-7 Nisan arasında Gelibolu'da yaptı.Piri Reis çağımızın teknolojileriyle ancak bulunmuş bazı detaylara 1513 yılında haritasına aktarabilmeyi başarmıştır.
• NASA, Piri Reis haritasının uzaydan çekilen dünya fotoğraflarıyla birebir eşleştiğini açıkladı.
• Haritadaki ölçümlerin hatasız olması mucizevidir, çünkü 1513'lü yıllarda değil 2006 yılında en modern gemilerle dahi uydudan çekilen dünya haritası ölçümlerini tutturabilmek imkansızdır.Öte yandan Piri Reis akdeniz sahilleri dışında bir yere seyahat etmeden, hiç ayak basmadığı toprakları, bu çağın teknolojisiyle ancak ulaşılan detaylarıyla çizebilmiştir.
• Piri Reis haritayı yaparken eski haritalardan faydalandığını söyler. Fakat Piri Reis'in yaşadığı ve önceki dönemlere ait haritaların son derece yanlış olduğu bilinir.
• O dönemde bulunan haritalar, Piri Reis haritasının yanında bahis konusu olmayacak kadar zayıf ve hata doludur.Misal, Kristof Kolomb'un 1492'de çizdiği haritasında büyük hatalar mevcuttur, Heredotos'un çizdiği harita da oldukça bozukken, El İdris'in haritasında kıtalar dahi belli değildir.Miletoslu'nun çizdiği haritada Avrupa bile çizilmemiştir.
• Piri Reis'in haritayı küresel trigonometrik bir sistemle çizebilmesi bilim dünyasını şaşkına çevirmiştir. Küresel trigonometrik sistem III.George (1738-1820) hükümdarlığı döneminde icad edilmiştir.
• 16.Yüzyılın sonunda Ttyeko Braha tarafından icad edilen nirengi tekniğini 1513'de Piri Reis haritasında kullanmıştır.
• Cebelitarık boğazının hatasız görüntüsü, bugün ancak uzaydan çekilebilmektedir.Bugün uydudan çekilen Cebelitarık boğazı görüntüleri ile, Piri Reis'in çizdiği Cebelitarık boğazı görünüşü aynıdır.
• 1820'de Amerikan Rus deniz araştırmacıları tarafından keşfedilen Antarktika Dağları, dünyayı dolaşmamış olan Piri Reis'in 1513'te çizdiği haritasında mevcuttur. O dönemlerde buzul dağlarına hiçbir araştırmacı ulaşamamıştı.
• Düzleme aktarılan Antarktika Dağları ile Arjantin arasında karalar açısından birleşme olmamaktadır.Fakat Rus deniz araştırmacıları Arjantin ile Antarktika dağlarının okyanusun altındaki sıradağlar ile birleştiğini keşfetmiştir.Piri Reis'in 1513'te çizdiği haritada, Arjantin ile Antarktika uçları sıra dağlar ile birleşik çizilmiştir.Piri Reis bu ayrıntıyı çizerken su küreyi kaldırabilmiştir.
• Güney Amerika hattındaki Arjantin'in kıvrımı ancak uzaydan çekilen fotoğraflarda farkedilebilmiştir, Piri Reis'in çizdiği Arjantin de bu fotoğraflara birebir uymaktadır.
• Piri Reis dünyayı yuvarlak değil, onaltıgen çizmiştir. Dünyanın yuvarlak olduğu gibi temel coğrafya bilgisi, Piri Reis tarafından doğrulanmıyordu.
• 21.Yüzyıla kadar Piri Reis dışında hiç kimse dünyanın onaltıgen olduğunu düşünmedi, hiçbir haritada dünya onaltıgen çizilmedi.
• Bugünün teknolojisi ile yapılan araştırmalar sonunda, su küre ve hava küre yok sayıldığında, dünyanın dönüş hareketi sıfıra indirgendiğinde, dünyanın onaltıgen olduğu tespit edildi.Piri Reis bunu 1513'te çizdiği gibi, dünyanın uzaydaki uzaklık-yakınlık kavram üzerinde matematiksel bir dizayn yaratmıştır.
• Piri Reis hava küre ve su küreyi bir şekilde silmeyi başarmıştır, böylece dünyanın iskeletini ortaya çıkarmıştır.

Kitabı okumadım ancak üzerinde kopan fırtınadan dolayı merak da etmeye başladım. Türkiye'ye gelişimde edineceğim bir tane. Yukarıda yer alan kitaptan alınmış notlar için, Sn. Azer Koçulu'nun blogundaki konu ile ilgili bir yazıdan faydalandım.